Սպիտակ ջրաշուշանը (ամերիկյան հնդիկների հեքիաթներից)

1.Կարդալ հեքիաթը:
2. Դուրս գրել անծանոթ բառերը, բառարանի օգնությամբ բացատրել:

Տարաբախտ-դժբախտ

ամայի-դատարկ
3. Դուրս գրել տեղեկատվություն ամերիկյան հնդկացիների մասին:

Սպիտակ ջրաշուշանը (ամերիկյան հնդիկների հեքիաթներից)

Վաղուց, շատ վաղուց, երբ դեռ թմբուկները պատերազմ չէին գուժել հնդիկներին, պրերիայի եզրին մի գեղեցիկ գյուղակ կար։ Այնտեղ տղամարդիկ վաղ առավոտյան որսի էին գնում և երեկոյան տուն վերադառնում հարուստ պաշարով․ կանայք ուտելիք էին պատրաստում, կար անում, իսկ երեխաները արևածագից մինչև արևմուտ խաղ էին անում։ Բոլորն էլ երջանիկ էին և համերաշխ։

Ցերեկները երկար ժամանակ Արևը փայլում էր և ժպտում կարմրամորթների դեմքերին, անձրև թափվում էր միայն այն ժամանակ, երբ պետք էր լինում թարմացնել ձորերի, գետերի, լճերի ջրերը և զովացնել ծառերն ու ծաղիկները:

Բայց տեսեք, թե հետո ինչ պատահեց․

Աստղերը, որ փայլում էին ճամբարի վերևում, լսեցին հնդիկների մասին և որովհետև նրանց լույսը շատ էր աղոտ ու երկիր չէր հասնում, խնդրեցին իրենց առաջնորդին՝ Լուսնին, որ թույլ տա իրենց իջնել և գյուղ գնալ։

Գիշերային երկնքի առաջնորդին՝ Լուսինին, դուր չէր գալիս, որ իր մարդիկ՝ աստղերը, թափառում են ամբողջ գիշեր և վաղ առավոտյան անկողին մտնում, ինչպես Առավոտյան աստղը։ Երբ այդպիսի դեպք էր պատահում, նա ընդհարվում էր Արևի հետ։ Բայց այդ գիշեր նա արտակարգ լավ տրամադրության մեջ էր և չմերժեց նրանց խնդրանքը։ Աստղերն աշխույժ ծիծաղելով և շատախոսելով սկսեցին պատրաստվել ճամփորդելու և ուշք չդարձրին այն խելացի խորհուրդներին, որ Լուսինը տվեց իրենց։

― Դուք կարող եք գնալ ուր ուզում եք, բայց զգուշացեք, որ հանկարծ չիջնեք գետնին։ Եթե իջնեք գետին, դուք այնտեղ կմնաք և հաջորդ օրը Արևը ձեզ կայրի, կսպանի, որովհետև նրա ճառագայթները ճակատագրական են մեզ համար։

Աստղերը գնացին։ Նրանց բախտից այդ գիշեր Լուսինը կլոր էր, այլապես կկորցնեին ճանապարհը։ Վերջապես հասան հնդիկների ճամբարը և սկսեցին բոլոր կողմերից դիտել։ Հնդիկները քնած էին, միայն մի փոքր տղա, որ ապրում էր ճամբարի ծայրին, դեռ արթուն էր։ Տարօրինակ շշնջոցներ լսելով, նա լարեց ուշադրությունը և իր վրանի տանիքի լուսամուտից դուրս նայեց։ Մի պահ նրա սիրտը կանգ առավ տեսածից․ Ինչքա՜ն շատ աստղեր կան և ինչքա՜ն մոտիկ։ Նա իսկույն մագլցեց վեր, դեպի վրանի ծայրը և սյունը շարժեց, որ լավ տեսնի։ Սյունը դեմ առավ ինչ որ բանի և շրը՜մփ, վայր ընկավ։ Աստղը ցածրից էր անցնում, ուղիղ վրանի վրայից, այդ պատճառով ընկավ գետին և իսկույն դարձավ մի գեղեցիկ, ողբացող աղջիկ։

― Տես, թե ի՜նչ արիր,― հանդիմանեց նա տղային,― ես այլևս չեմ կարող իմ քույրերի հետ վերադառնալ և հենց որ լույսը բացվի, Արևի ճառագայթները կգտնեն ինձ, և ես կմեռնեմ։

Տղան ապշահար նայում էր նրան։ Այդ ընթացքում աստղերն արդեն հասկացել էին, թե ինչ է տեղի ունեցել և խուճապահար ետ էին թռչում, գիտակցելով, որ անկարող են օգնել իրենց տարաբախտ քրոջը։

Արցունքները առատորեն հոսում էին սիրուն աղջկա աչքերից։ Տղան խղճահարվեց։

― Ես քեզ կօգնեմ,― ասաց նա,― ցերեկը, երբ Արևը դուրս գա, ես քեզ կթաքցնեմ իմ վրանում և նա չի կարողանա քեզ գտնել։ Բայց հետո՞ ինչ կանենք։

― Եթե ես կարողանամ իմ գոյությունը պահպանել ցերեկը, երեկոյան կդառնամ ծաղիկ և կգնամ կապրեմ մի բարձր ժայռի կատարին, որտեղից կկարողանամ նայել ձեր ժողովրդին, որովհետև ինձ դուր է եկել ձեր կյանքը։

Նրանք վարվեցին այնպես, ինչպես որոշել էին։ Տղան ամբողջ օրը տանը մնաց և ջանք չխնայեց, որ ամենաթույլ և ամենահետաքրքրասեր ճառագայթն անգամ հանկարծ չթափանցի վրանի ներսը։ Հենց որ օրը վերջացավ, աղջիկն իսկույն թռավ ծխնելույզի օդանցքից և շտապեց տեղ գտնել բարձր ժայռի վրա, և նրա կատարին հաջորդ օրն անմիջապես մի գեղեցիկ սպիտակ վարդ բուսնեց։

Բոլոր հնդիկները հիանում էին, երբ տեսնում էին գեղեցիկ ծաղիկը, միայն տղային էր հայտնի, որ դա այն փոքրիկ աստղն է, որին նա պահեց իր վրանում և պահպանեց Արևի սպանիչ ճառագայթներից։

Շուտով աղջիկը ձանձրացավ մենակությունից: Թեև նա գյուղին նայում էր հեռվից և տեսնում ճամբարի կյանքը, բայց ոչ ոք չէր կարող մագլցել ժայռը և զրուցել նրա հետ։ Երբեմն-երբեմն նրան ընկերակցում էին այն թռչունները, որոնց բույնը այդ կողմերում էր։

Այսպես, նրա մոտ զրուցելու եկավ մի փոքրիկ ցախսարեկ։

― Ես այնպես մենակ եմ այստեղ,― գանգատվեց սպիտակ վարդը,― կարոտ եմ մարդկային ընկերակցության։ Եթե կարողանայի պրերիայում ապրել, շատ լավ կլիներ։

― Եթե այդ է ցանկությունդ, ես կարող եմ օգնել,― պատասխանեց փոքրիկ թռչնակը,― միայն մի փոքր թեքիր գլուխդ, որ քեզ կտուցովս վերցնեմ։

Վարդը հնազանդ թեքեց գլուխը. ցախսարեկը կտուցով վերցրեց նրան և դեպի պրերիա թռավ։

Պրերիայում կյանքն ավելի ուրախ էր։ Հնդիկները, ինչպես և զանազան կենդանիներ, այցելում էին սպիտակ վարդին։ Բայց մի օր հանկարծ առավոտյան վաղ սարսափելի ձայներ լսվեցին։

― Շտապե՜ք, շտապե՜ք,― գոռում էին այս ու այն կողմից,― պետք է թաքնվել, գոմեշի նախիրն է գալիս։

Բոլորը վազեցին և թաքնվեցին՝ ով որտեղ կարող էր։ Շուտով հորիզոնում փոշու հսկայական ամպ հայտնվեց, որը աստիճանաբար ավելի ու ավելի մոտեցավ։ Սպիտակ վարդը ահաբեկված գլուխը թաքցրեց տերևների մեջ, որոնք սարսափից լայնացել էին։ Նախիրն անցավ մրրիկի պես։ Հազարավոր սմբակներ այնպիսի աղմուկ էին բարձրացրել, որ կարծես ամպրոպ ճայթեց։

Երբ վերջապես ամեն ինչ խաղաղվեց, սպիտակ վարդը գաղտագողի դուրս նայեց տերևների արանքից։ Պրերիան բոլորովին ամայի էր դարձել, և կյանքի նշույլ անգամ չկար։

― Ես չեմ կարող այստեղ մնալ և այսքան փորձություններ տանել,― ասաց աստղն ինքն իրեն,― ավելի լավ է՝ տեղափոխվեմ լճի վրա և այնտեղ ապրեմ։

Նա պոկվեց գետնից և շատ չանցած ներքևում երևաց փայլող լճի մակերեսը։ Նա ցած իջավ և մակույկի նման հանդարտ սահեց լճի վրայով։

Հաջորդ օրը վաղ առավոտյան, երբ հնդիկները անցնում էին լճի մոտով, զարմանքով նկատեցին, որ ջրի երեսին սպիտակ ծաղիկներ կան։

― Գիշերային աստղերը ծաղիկներ են թողել,― ասացին երեխաները, բայց խելահաս մարդիկ թափահարեցին գլուխները և ասացին, որ դա սպիտակ աստղն է իջել մեզ մոտ։ Նրանք ճիշտ էին։

Այդ օրվանից աստղն ապրում է լճի վրա սպիտակ ջրաշուշանի տեսքով, և հնդիկները Սպիտակ ծաղիկ են կոչում նրան։

Реклама

Ամբողջ թվերի արտադրյալը և բաժանումը

Առաջադրանքներ
1.  Հաշվե՛ք.
2. ա) +8 ։ (–2)= -4
3. բ) –42 ։ (–6)=   7
4. գ) 0 ։ (–1252)=0
5. դ) –60։ (–5)=   15
6. ե) –531 ։ (+9)= -59
7. զ) –144 ։ (–12)=12
8. Գտիր արտադրյալը․
9. ա) +5 ·(-3)=-15       բ) (-6)·(-4)  =24       գ)32·(-4)  =-128     դ)-22·(-5)=110       ե) -3·(-9)=27
10. Գտե՛ք այն թիվը, որը աստղանիշի փոխարեն գրելու դեպքում կստացվի հավասարություն.
11. ա) –5 · -4=20,
12. բ) –15 · -5=60,
13. գ) –8 · -5 + 5 = 45,
14.
15.    Օգտվելով գումարման նկատմամբ բազմապատկման բաշխական օրենքից՝ հաշվե՛ք հնարավորին չափ պարզ եղանակով.
16. ա) ( +7 ) · ( +6 ) + ( +7 ) · ( –4 ), =7x(6+-4)=-168
17. գ) ( –12 ) · ( –5 ) + ( –12 ) · ( +4 ), =-12x(-5+4)=108
18. բ) ( –4 ) · ( +9) + ( –4 ) · ( –7 ),   =-4x(9+-7)=64
19. դ) ( –2) · ( –6 ) + ( –2) · ( +5 )։=-2x(-6+5)=22
20.
21. * Գնել են երկու տեսակի կոնֆետներ` վճարելով ընդամենը 6500 դրամ: Առաջին տեսակի կոնֆետից, որի 1 կիլոգրամն արժե 2200 դրամ, գնել են 2 կգ: Մնացած գումարով գնել են երկրորդ տեսակի կոնֆետներ` 1 կիլոգրամը 700 դրամով: Երկրորդ տեսակի քանի՞ կիլոգրամ կոնֆետ են գնել
22. Լուծում
23. 6500-4400=2100
24. 2100:700=3կգ
25. Պատ.`3կգ:
26.  Հաշվե՛ք.
27. ա) 10 ։ (–5) – 21 ։ (–3) + (–9) ։ 3, =2
28. դ) (–44 ։ 22 + 58 ։ (+29)) · (–2),=0
29. բ) –49 ։ (–7) + 12 ։ (–4) – 4 ։ (–2),   =2
30. ե) –66 ։ (54 ։ (–9) + 25 ։ (–5))=6
գ) (21 ։ 7 – 45 ։ (–15)) ։ (–133),  =2/11
31. զ) –1000 ։ (–8 ։ (–2) -36։ (–18))=500
Լրացուցիչ առաջադրանքներ
1. Հաշվե՛ք.
ա) 18 ։ (–3) – 22 ։ (–2) + (–12) ։ 4=2
դ) (-77 ։ 11 + 32 ։ (–16)) ։ (–5)=6/5
բ) –54 ։ (–9) + 36 ։ (–4) – 25 ։ (–5)=2
ե) –99 ։ (72 ։ (–9) + 105 ։ (–35))=99/5
գ) (33 ։ (–3) – 40 ։ (–8)) ։ (–3)=2
զ) –24 ։ (–16 ։ (–4) + 64 ։ (–8))=6
32.    Հայտնի են բաժանման հետևյալ հատկությունները.(a + b) : c = a : c + b : c, (a · b) : c = (a : c) · b:
Ստուգե՛ք, որ այս հարաբերակցությունները ճիշտ են հետևյալ ամբողջ թվերի համար.
ա) a = 10, b = 5, c = –1=Երկու դեպքում էլ ստացվում է ճիշտ
բ) a = –22, b = –3, c = 3=Երկու դեպքում էլ ստացվում է ճիշտ

Homework

One morning a man was crossing a narrow bridge when he saw a fisherman on
the shady bank of the deep, smooth river under him, so he stopped to watch
him quietly.
After a few minutes, the fisherman pulled his line in. There was a big, fat
Fish at the end of it.
The fisherman took it off the hook and threw it back into the water. Then he
put his hook and line in again. After a few more minutes he caught another big
fish. Again he threw it back into the river. Then, the third time, he caught a small
fish. He put it into his basket and started to get ready to go. The man on the
bridge was very surprised, so he spoke to the fisherman. He said, ‘Why did you
throw those beautiful, big fish back into the water, and keep only that small
one?’
The fisherman looked up and answered, ‘Small frying-pan.’
Word outside the 1000: frying-pan

Անծանոթ բառեր

crossing-անցնելով

narrow bridge-նեղ կամուրջ

shady-ստվերոտ

deep-խորը

smooth-հարթ

quietly-հանգիստ

pulled-քաշեց

fat-չաղ

hook-մանգաղ

threw-նետել

caught-բռնել

third-երրորդ

spoke-խոսեց

twice-երկու անգամ

frying-pan-թավա

Ամբողջ թվերի բաժանումը

Առաջադրանքներ
1. ա) Երկու ամբողջ թվերի քանորդը դրական է։ Ի՞նչ նշաններ կարող են ունենալ բաժանելին և բաժանարարը։
2. կամ — — կամ + +
բ) Երկու ամբողջ թվերի քանորդը բացասական է։ Ինչպիսի՞ն պիտի
լինեն բաժանելիի և բաժանարարի նշանները։
կամ — — կամ + +
1.  Հաշվե՛ք. 
ա) +38 ։ (–19)= -2               բ) –420 ։ (–15)= 28             գ) 0 ։ (–14)=0
դ) –600 ։ (–150)=  4         ե) –531 ։ (+3)=  -177                զ) –121 ։ (–11)=11
2. Գտե՛ք այն թիվը, որը աստղանիշի փոխարեն գրելու դեպքում կստացվի հավասարություն.
ա) –3 · -7 = 21,
բ) –10 · 0= 0,
գ) –21 · -2 + 3 = 45,
դ) 6 · -6= –36,
ե) –9 · 8 7/9 + 1 = –80,
զ) (2 – 3 )· -20 = 20։
3. *  a-ի և b-ի ի՞նչ արժեքների դեպքում կստացվի հավասարություն.
4. ա) 0 : 1 = 0,       գ) 2 : 1 = 2,            ե) (–1) : 1 = –1,
բ) 1 : 1 = 1,        դ) -2 : 1 = –1,          զ) 1 : (–1) = –1:
1.    Օգտվելով գումարման նկատմամբ բազմապատկման բաշխական օրենքից՝ հաշվե՛ք հնարավորին չափ պարզ եղանակով.
2. ա) ( +6 ) · ( +3 ) + ( +6 ) · ( –2 ),=6x(3+-2)= 6
3. գ) ( –2 ) · ( –5 ) + ( –2 ) · ( +2 ),=-2x(-5+2)=6
4. բ) ( –3 ) · ( +9) + ( –3 ) · ( –8 ),  = -3x(9+-8)=-3
5. դ) ( –7 ) · ( –6 ) + ( –7) · ( +4 )։=-7x(-6+4)=14
6. * Շենքի բարձրությունը 30մ է: Նրա երկարությունը բարձրության 180 տոկոսն է, իսկ լայնությունը` 60տոկոսը: Գտեք շենքի ծավալը (Հիշենք, որ ծավալը հավասար է բարձրության, երկարության և լայնության արտադրյալի
7. 29160
8.  Հաշվե՛ք.
ա) 10 ։ (–2) – 21 ։ (–7) + (–9) ։ =-53,
9. դ) (–88 ։ 22 + 58 ։ (–29)) ։ (–2),=3
10. բ) –28 ։ (–7) + 6 ։ (–3) – 14 ։ (–7), =4
11. ե) –33 ։ (54 ։ (–9) + 35 ։ (–7)),=3
գ) (21 ։ (–3) – 80 ։ (–15)) ։ (–3), =-17.4
12. զ) –100 ։ (–6 ։ (–2) -54 ։ (–27))։=-20
Լրացուցիչ առաջադրանքներ
13. Հաշվե՛ք.
ա) 8 ։ (–2) – 14 ։ (–7) + (–12) ։ 4=-5,
14. դ) (–55 ։ 11 + 48 ։ (–16)) ։ (–4)=+2,
բ) –18 ։ (–9) + 16 ։ (–8) – 24 ։ (–6)=+4,
15. ե) –66 ։ (72 ։ (–9) + 105 ։ (–35))=+6,
գ) (33 ։ (–3) – 40 ։ (–8)) ։ (–3)=+2,
16. զ) –84 ։ (–56 ։ (–7) + 54 ։ (–9))=-42։

Республика ШКИД

  • После просмотра выпишите слова, которые вы узнали, найдите их объяснения.
  • Еврей-ջհուտжеребец-փոքրիկ տղա ձիուկ
  • Расскажите, кто из героев вам понравился, почему? Охарактеризуйте их, как они менялись? Что поменяло их? Чему они научились?
  • Мне из героев все понравились но очень понравилось Гришка. Он мне понравилось, потому что он не был такой вредный и был добрый. Но я не поняла, почему он и Антонина дрались. Мне Гришка научила, что нужна быть добрый и честный.
  • Сравните школы того времени («Уроки французского», «Республика ШКИД») со своей школой, есть ли у них у что-то общее? Хотели бы вы учиться в школах того времени? Ответ обоснуйте.
  • Я не хотела бы там учится, потому что там детей бьют там очень плохо там дети без одежды. Если сейчас были такие школы я бы отправило их одежду и конфеты и тёплые носки. Там в школе были две или три уроках а у нас пять или шесть. Но я не знаю если это была реальная жизнь то я этих детей сейчас бы обнял их.
  • Все работы опубликуйте в блоге (как в форме письменных рассказов, так и видео- и аудиоматерилов).

Ինչպիսին են լինում մեդուզաները

Ինչպիսի չափի են լինում մեդուզանեը շատ տարբեր ուզում էք իմանալ ճիշտ թիվը Գինեսի գրքում ընդգրված է մեդուզա, որը թանկարժեք և մազոտ: Բռնած է եղել Անտլատիկայում 1865 թվականին: Նրա գլխիկը եղել է 2,28 սմ, իսկ նրա ելուստները 36,5 մ: Նրա ելուստները ստեղծված են հազարավոր բարակ և կպչուն վարդագույն կպչուկներից: Նրանց ելուստները կարող են հասնել տասհազար մետրեր: Ինչքան մոտ են ափերը հարավին այնքան մեդուզաները շատ են : Միջերկրական ծովում մեդուզան, որը ունի կոբրայի թույնը անունն է Ֆիզալիա: Նրան կպնելու ժամանակ կարող է բերել վտանգավոր այրվելուն: Նա վտանգավոր մեդուզա է դրա համար, որ գնաք հանգստանալու ծովում զգույշ եղեք:

Կրկնեք անցածը

Առաջադրանքներ
1.  Հաշվե՛ք
ա) |– 6| + |-4|,  =10
բ) |– 50| + |+ 4|,    =54
գ) |– 18| · |– 21|,       =378
դ) |21| – |-6|:=15
2. Առանց բազմապատկում կատարելու համեմատե՛ք.
ա) (–5) · (–21) >0,               դ) (+3) · (+9) >(+8) · (–7),
բ) (–8) · (+6) > 0,                  ե) (–14) · (–12)<(–10) · (-4),
գ) (+15) · (–4) <0,                զ) (+2) · (–1) > (–6) · (–31)։
3. Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.
ա) (35 – 17) – 20,  =-2          դ) (29 – 64) + 23,=-12
բ) (–43 – 14) – 32, =-89         ե) (–30 – 21) + 56,=5
գ) (–74 + 27) – 15, =-62         զ) -3 ·(-6+-2):=35
4.  Օգտվելով գումարման նկատմամբ բազմապատկման բաշխական օրենքից՝ հաշվե՛ք հնարավորին չափ պարզ եղանակով.
ա) ( +8) · ( +3 ) + ( +8 ) · ( –2 ),  =8x(3+(-2)=8
գ) ( –9 ) · ( –8) + ( –9 ) · ( +6),= -9x(-8+6)=18
բ) ( –4 ) · ( +9) + ( –4 ) · ( –11 ),  =-4x(9+(-11)=8
դ) ( –6 ) · ( –5 ) + ( –6 ) · ( +9 )։=-6x(-5+(9)=-24

5. Հաշվե՛ք
ա) |31| + |27|=58
բ) |44| : |– 4|=11
գ) |– 3| – |– 1|  =2
դ) |15| · |– 12|=180
6. Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.
ա) (79 – 45) – 60,=-26      գ) (–18 + 6) – 30,-42
բ) (–33 –21) + 11,  =-43       դ) (16 – 33) – 54:=-71
7.  Օգտվելով գումարման նկատմամբ բազմապատկման բաշխական օրենքից՝ հաշվե՛ք հնարավորին չափ պարզ եղանակով.
ա) ( +7) · ( +13 ) + ( +7 ) · ( –12 ), =7x(13+(-2)=77
գ) ( –4 ) · ( –4 ) + ( –4 ) · ( +3 ),=-4×3=-12
բ) ( –2 ) · ( +1) + ( –2 ) · ( –5 ),    =-2x(1+(-5)     =-7
դ) ( –2 ) · ( –5 ) + ( –2 ) · ( +9 )։=-2x(-5+9)=8
Լրացուցիչ առաջադրանքներ
*  Հաշվեք 98 – 97 + 96 – 95 +… + 2 – 1 արտահայտության արժեքը:
**  Մի թիվ 11-ի բաժանելիս 8 մնացորդ է ստացվում, մեկ ուրիշը 11-ի բաժանելիս՝ 4 մնացորդ: Քանի՞ մնացորդ կմնա այդ թվերի գումարը 11-ի բաժանելիս:
Պատ.`10մնացորդ:
*** Իջևանից Երևան ճանապարհը ավտոմեքենայով  անցնում են ընդամենը 2 ժամում։ Մեր ավտոմեքենան անցնելով ճանապարհի կեսը, մեկ ժամ հանգստանում է և հետո շարունակում ճանապարհը։ Շարժումը սկսելուց քանի ժամ հետո կհասնենք Հոկտեմբերյան, եթե Երևանից մինչև Հոկտեմբերյան ճանապարհը անցնելու ենք կես ժամում։

??